अमेरिका – हिमालभूमि, सार्वभौम विशाल नेपालको कर्णाली प्रदेशको सुन्दर भूभागजुम्ला जिल्ला सिन्जा गाउँपालिका वडा न 2 घोडेङा गाउँमा जन्म लिई कयौं युवाहरूको प्रेरणाको स्रोत बन्न सफल व्यक्ति हुन “किस्मत खत्री ” खत्री परिवारमा जन्मिएका किस्मत , श्री परेक राज खत्री र श्रीमती प्रमिला खत्रीका जेठो सुपुत्र हुन् । सिंजा उपत्यका, जसलाई खस भाषा तथा नेपाली राष्टभाषाको उद्गमस्थल मानिन्छ, नेपालको राष्ट्रिय भाषाको जन्मस्थल मात्रै नभईखस राज्यको प्राचीन राजधानी पनि हो । यो अद्भुत क्षेत्र, जहाँ विश्वकै सबैभन्दा अग्लो स्थान (३,०५० मिटर) मा धानखेती गरिन्छ त्यस वातावरण परिस्थितिले किस्मतको मानवीय मूल्य र सपना निर्माणमा गहिरो प्रभाव पारेको छ ।
निकै बिकट र दुर्गम ठाउँमा हुर्किएका किस्मतका आमाबुबाले उनको जीवनको निर्माणमा मुख्य भूमिका खेले । उनका बुबा परेक राज खत्रीलेआफ्ना पेशागत जिम्मेवारी पूरा गर्न प्रायः एक्लै बस्नुपर्थ्यो तर उनले आफ्ना छोराहरूलाई राम्रो सँग पढाउन र उज्ज्वल भविष्य बनाउन कहिल्यै कुनै कसर बाँकी राखेनन् । आफू एक्लै बसेर आफ्ना छोराहरूको हेरचाह र सहीमार्गदर्शनका लागि, उनकी श्रीमती प्रमिला खत्रीले सधैँ छोराहरूलाई साथमा राखेर माया, स्नेह, र प्रेरणाले भरिपूर्ण वातावरण तयार पारे । आफ्नो व्यक्तिगत कठिनाइको पर्वाह नगरी, दुवै अभिभावकले किस्मत र उनका भाइलक्की खत्रीलाई शिक्षाको महत्व बुझाउँदै, हरेक कदममा बलिदान रअडानका साथ मार्गदर्शन गर्नुभयो । उनीहरूले देखाएको मेहनत, समर्पण, रमाया नै किस्मतको जीवनको सबैभन्दा ठूलो प्रेरणा बन्यो। आज पनि, किस्मतका लागि उनका बुबा र आमा दुवै जीवनभरका प्रेरणाका स्रोत रआदर्श व्यक्तित्व हुन्।
किस्मतको हजुरआमा रत्न शिला खत्रीले बच्चा बाटै उनको व्यावहारिकतालाई बनाई राख्न ठूलो भूमिका खेलेकी छिन्। उनकाे मिजासिलो स्वभाव, मिलनसार र बलियो बनाउन अहम भूमिका खेलिन् । उहाँको ज्ञान, ममता र सबैलाई जोड्ने क्षमताले उनलाई जीवनभर प्रेरित गर्यो । आफ्नो परिवार र बाहिरी संसारमा पनि सबैलाई समान व्यवहार गर्ने उहाँको गुणले किस्मतलाई दयालु र सबैको मनपर्ने बनायो । उहाँले बच्चा बेला दिएको प्रेरणाले किस्मतलाई सहानुभूति र सद्भावको मूल्य सिकायो, जसले आजसम्म उनको जीवन र यात्रा परिभाषित गरेको छ ।
किस्मतको शैक्षिक यात्रा पनि उत्तिकै उल्लेखनीय छ । २०१५ मा उनले नेपालको कक्षा १० को बोर्ड परीक्षा (एसएलसी) मा आफ्नो जिल्ला जुम्लामा प्रथम स्थान प्राप्त गरे । उनले सरकारी छात्रवृत्ति पाएका थिए र त्यसपछि प्रसादी एकेडेमीमा अध्ययन गरेर २०१७ मा उत्कृष्ट अङ्कसहित उच्चमाध्यमिक शिक्षा पूरा गरे । उच्च शिक्षाका लागि उनको दृढ सङ्कल्पले उनलाई भारतीय दूतावासको प्रतिष्ठित “कम्पेक्स छात्रवृत्ति” जित्न मद्दतगर्यो, जसले उनलाई भारतको वेल्लोर इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (VIT) मा कम्प्युटर विज्ञान र इन्जिनियरिङ अध्ययन गर्न पूर्ण छात्रवृत्ति दियो। यद्यपि, COVID-19 महामारीले उनको कलेज जीवनमा अवरोध ल्यायो, तर किस्मत आफ्नो योजनामा दृढ रहँदै वाशिंगटन, डीसीको जर्ज वाशिंगटन विश्वविद्यालय (GWU) मा ७५% छात्रवृत्तिसहित डेटा साइन्समा मास्टर्स गर्न अमेरिका गए । त्यही बेला उनलाई दुःखले छोयो। किस्मत ले आफ्नो जीवनको महत्वपूर्ण मान्छे गुमाउनु पर्यो जस्ले किस्मत को जीवनको ठूलो धक्का लाग्यो प्रत्येक रात सुत्नु अघि आफ्नी हजुरआमासँग फोनमा कुरा गर्नु उनको दैनिक बानी थियो ।
एक बिहान, उनले आफ्नो परिवारसँग सम्पर्क गर्नसकेनन् । धेरै प्रयासपछि उनलाई थाहा भयो कि उनको हजुरआमा अस्पतालमा हुनुहुन्छ । परिवारले उहाँको स्वास्थ्य स्थिर रहेको र चाँडै डिस्चार्ज हुने आश्वासन दिए तर, अप्रत्याशित रूपमा, उहाँको स्वास्थ्य बिग्रियो । किस्मत नेपाल फर्कने टिकट बुक गर्न लागेका बेला, उनले उहाँको निधनको दुखद् खबर पाए ।
यो खबरले उनलाई पूर्ण रूपमा तोड्यो । दु:खले भरिएका उनले दुई महिनासम्म आफूलाई कोठामा बन्द गरे र कसैसँग पनि सम्पर्क गरेनन् ।आजसम्म पनि उनलाई आफ्नो हजुरआमाको आवाज आफ्नो कानमा गुञ्जिरहेको जस्तो लाग्छ । यद्यपि, उहाँको सहनशीलता र दयाका शिक्षाले उनलाई आफ्नो यात्रा दृढताका साथ जारी राख्न बल प्रदान गर्यो । हजुरआमको माया ले उनलाई कमजोर हुन भने दिएन उनले आफ्नो पढाईलाई निरन्तरता दिँदै गरे।
GWU मा, किस्मतले अकादमिक र अनुसन्धान दुबै क्षेत्रमा उत्कृष्ट प्रदर्शनगरे । उनले अनुसन्धान सहायक, शिक्षण सहायक र गणित ट्युटरको भूमिकालाई सन्तुलनमा राख्दै, विश्व बैंक डेटा ल्यावसँगको साझेदारीमा एक क्यापस्टोन प्रोजेक्ट पूरा गरे, जसले वैश्विक चुनौतीहरूको समाधानमा योगदान पुर्यायो । उनी आफ्नो पढाई सँगै सम्पूर्ण परिवार र आफन्त भाईबहिनीलाई पनि मार्ग निर्देशन गर्छन उनको यो हौसला र प्रेरणा ले उनीहरू पनि देश विदेश पुगेका छन्।
मास्टर्स पूरा गरेपछि, किस्मतले अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगम (IFC) मा डेटाकन्सल्ट्यान्टको रूपमा आफ्नो व्यावसायिक यात्रा सुरु गरे । अहिले उनीविश्व बैंक समूहमा डेटा वैज्ञानिकको रूपमा कार्यरत छन् । विश्व बैंकमा, उनी एआई-सक्षम उपकरणहरू विकासमा केन्द्रित छन्, जसले सञ्चालनकोप्रभावकारिता र डेटा-आधारित निर्णयलाई सुधार गर्छ । विश्व बैंक बाहेक, उनी विभिन्न ग्राहकहरूका लागि एआई प्रोजेक्टहरूमा पनि काम गर्छन्, जटिल चुनौतीहरूको समाधानका लागि अत्याधुनिक प्रविधिहरू प्रयोग गर्दै नवीन समाधानहरू सिर्जना गर्छन् ।
२०२५ मा, किस्मतले कर्नेल विश्वविद्यालयसँगको सहकार्यमा सानाकिसानहरूको कृषि सेवामा एआई समाधान ल्याउने परियोजना सुरु गर्नेयोजना बनाएका छन् । उनी GWU मा विद्यार्थीहरूका लागि विश्वबैंकसँगको साझेदारीमा क्यापस्टोन प्रोजेक्टहरू मार्फत अवसरहरू विस्तारगर्ने लक्ष्य राख्दैछन् । साथै, उनले व्यवसायहरूलाई दिगो वृद्धि हासिल गर्नसहयोग पुर्याउन एआई स्टार्टअप सुरु गर्ने सोच बनाएका छन् ।
सिञ्जा उपत्यकाको ऐतिहासिक भूमि, जसले नेपालको राष्ट्रिय भाषालाईजन्म दिएदेखि विश्वव्यापी मञ्चसम्म, किस्मत खत्रीको यात्रा सहनशीलता, महत्वाकांक्षा र शिक्षा तथा नवीनताको रूपान्तरणकारी शक्तिको प्रमाण हो।हजुरआमाको प्रेम र शिक्षाबाट प्रेरित, र आफ्ना आमाबाबुको बलिदानबाट समर्थन प्राप्त, किस्मतले दयालुता र दृढताको मूल्यलाई अगाडि बढाइरहेका छन् । उनको कथा अनगिन्ती व्यक्तिहरूका लागि प्रेरणा बनेको छ, जसले देखाउँछ कि मेहनत र करुणाले भरिएको सपना सधैं सीमाहरू पार गर्न सक्छ।
किस्मत एक पिछडिएको परन्तु हिमालयको सुन्दर स्थान जुम्लामा जन्मिएका हुन् । अन्य क्षेत्रहरूको तुलनामा यो जिल्लाको परिवेश, स्थिति अत्यन्त कठिन र सङ्घर्षपूर्ण भएता पनि किस्मतलाई सङ्घर्षकाे किस्मतले आज यो स्थानसम्म पुर्याएको कुरा अरूकरणीय छ र हामीसबैलाई सङ्घर्ष गर्न प्राेत्साहित गरिरहेको।अझ पनि अगाडि किस्मतज्यूका सङ्घर्षहरू जारी रहनेछन् एवं विश्वासका र सङ्घर्षका सिँढीहरू चढ्ने नै छन् सबैको आशाबिन्दु हुन् किस्मत ।
अन्तः तह पछि नेपाल मा फर्केर आफ्नो ज्ञान को प्रयोग आफ्नै देशमा गर्ने इच्छा ब्याक्त गर्छन किस्मत।
